Schiphol.nl   •   Contact

HomeOver onsStakeholders en materialiteit

Stakeholders en materialiteit


Schiphol Group ziet het als haar maatschappelijke opdracht om de positie van de Mainport Schiphol en de regionale luchthavens te bestendigen en uit te bouwen. Regelmatig overleggen we met onze stakeholders over de invulling van deze opdracht.
In dialoog

Schiphol Group heeft een groot aantal stakeholders met veelal uiteenlopende belangen. Met onze stakeholders hebben we op reguliere basis en op verscheidene niveaus over diverse onderwerpen contact. Sommige belanghebbenden komen op bedrijfsbezoek. Met stakeholders delen wij informatie over zowel de dagelijkse bedrijfsvoering en wet- en regelgeving als actuele zaken, zoals grootschalige investeringen en verbouwingen. De directie van Schiphol Group is betrokken bij deze contacten. Dankzij onze reguliere contacten en dialogen blijven wij op de hoogte van wat er leeft bij onze stakeholders. En van onze kant informeren wij onze stakeholders over wat er bij Schiphol Group speelt.

Onze stakeholders hebben aangegeven dat ze de meeste informatie over onze strategie en doelstellingen uit direct contact met ons halen. Daarnaast informeren we hen ook via andere communicatiemiddelen (onder andere social media, websites, nieuwsbrieven) al naar gelang het onderwerp en de doelgroep. Op ons jaarverslag ontvangen wij met name reacties van aandeelhouders, financiers, beleidsmakers en toezichthouders. We geven met het jaarverslag een actueel beeld van lopende projecten, belangrijke ontwikkelingen en resultaten; die informatie is ook nuttig voor andere stakeholders en voor (toekomstige) medewerkers en leveranciers.

Gespreksonderwerpen

Schiphol Group heeft nadrukkelijk de hand uitgestoken naar haar stakeholders − niet alleen naar onze partners in de keten, maar ook naar bedrijven uit andere sectoren. Het is onze bedoeling invloedrijke bedrijven te betrekken bij een aantal vraagstukken; zij kunnen ons met hun specifieke kennis en inzichten scherp houden. Bovendien willen we tonen dat Schiphol Group méér dan een onderneming is met een financiële focus, zich verbonden voelt met de omgeving en een belangrijke maatschappelijke functie vervult.

We staan voor diverse uitdagingen en dilemma’s, bijvoorbeeld op het gebied van selectiviteit (groei versus kwaliteit mainportnetwerk), werkgelegenheid (verschuiving in werkgelegenheid door automatisering in onder andere de bagagekelder, door invoering van centrale security non-Schengen), bereikbaarheid (regionaal openbaar vervoer in relatie met internationale treinverbindingen), klanten (uitbreiding operationele capaciteit in relatie tot tarieven), gezondheid (emissies in relatie tot gezondheid en milieu). Deze uitdagingen gaan we het liefst aan in nauwe samenwerking met onze stakeholders. Schiphol Group volgt waar mogelijk vragen en adviezen die uit deze gesprekken voortkomen op.

Materialiteit

In 2013 is een eerste aanzet gedaan om duidelijk te krijgen of de onderwerpen waarover wij rapporteren in het jaarverslag ook van materieel belang zijn voor onze stakeholders. Door middel van dialogen en interviews hebben wij een materialiteitsanalyse opgesteld. Vervolgens hebben we in 2014 de materiële aspecten getoetst bij relevante afdelingen en collega's die direct contact hebben met onze stakeholders. Bij deze toetsing is ook gebruik gemaakt van media-analyses en de eigen onderzoeken naar trends en ontwikkelingen en risico's. Ook hebben we gekeken waarover Aéroports de Paris, Heathrow Airport en Fraport rapporteren. De uitkomst hiervan hebben we samengevat in een materialiteitsmatrix die grafisch weergeeft welke aspecten van belang zijn voor onze stakeholders en voor onszelf. De matrix bevestigt dat we in onze bedrijfsstrategie de juiste prioriteiten hebben gelegd. De directie heeft de matrix gevalideerd.

Voorbeelden van dialogen met stakeholders

In twee bijeenkomsten, waaraan directies van een zeer gevarieerde doorsnede uit het bedrijfsleven deelnamen, is vrijuit van gedachten gewisseld over de strategische uitdagingen waar Schiphol Group voor staat. Onze CEO was hierbij gastheer. Zo bleek dat bij een aantal bedrijven het idee leeft dat het zakenleven de relatie met het ministerie van Economische Zaken zou kunnen versterken. Diverse genodigden uitten verder hun zorg over de infrastructuur van Nederland; om de concurrentiepositie te versterken, zou daar meer in moeten worden geïnvesteerd. We merkten ook dat de bedrijven graag goed op de hoogte willen worden gehouden over de hubstrategie van Schiphol en de daaraan gekoppelde toekomstige positie van Lelystad Airport. Lees verder bij betekenis voor de regio.

Aan de Tafel van Alders Schiphol bespreken betrokken partijen en Schiphol over de stand van zaken met betrekking tot de convenanten en het nieuwe geluidsstelsel. Partijen delen hier ook hun mening over de inzet van hinderbeperkende maatregelen en het baangebruik. Het inzetten van vier banen gedurende piekperioden was onderwerp van discussie. De Tafel van Alders Schiphol en CROS zijn eind januari 2015 overgegaan in de Omgevingsraad Schiphol. Lees verder bij betekenis voor de regio en geluid.

Het plan Omgeving en geluid, waarin aangegeven wordt dat Schiphol inzet op het versterken van de betrokkenheid bij de omgeving, is besproken met de omliggende gemeentes. In 2014 is tijdens het afscheid van Ad Rutten als COO een symposium georganiseerd over de relatie met onze omgeving. De burgemeester van de gemeente Haarlemmermeer, de heer Weterings, de heer Van Ojik als bewonersvertegenwoordiger, Hans Alders en Ad Rutten hebben op openhartige wijze van gedachten gewisseld over de impact van de luchthaven op de directe leefomgeving. Voor de ontwikkeling van Lelystad Airport zijn onder regie van de Tafel van Alders Lelystad avonden georganiseerd in de omgeving van Lelystad. Lees verder bij betekenis voor de regio en geluid.

Gedurende het jaar hebben we verscheidene gesprekken gevoerd met luchtvaartmaatschappijen over prognoses, investeringen en strategische ontwikkelingen. Het consultatieproces is jaarlijks het officiële moment waarop we met airlines in gesprek gaan over deze zaken en onze tarieven. De consultatie is niet alleen een formele en wettelijke verplichting. We gebruiken deze dialoog ook om de hubstrategie en timing van investeringen af te stemmen. Gezamenlijk evalueren we het consultatieproces en voeren we verbeteringen door. De invoering van de pre-consultatie, waarbij in een vroeg stadium al informatie wordt verstrekt, en het afgeven van een tariefsintentie zijn hiervan voorbeelden. Lees verder bij financiële soliditeit en operationele capaciteit.

In 2014 is in aanloop naar de aanbesteding voor beveiligingsdiensten door de sociale partners aandacht gevraagd voor de statijden van beveiligingsmedewerkers. Schiphol heeft naar aanleiding hiervan in de aanbestedingsdocumentatie normen gesteld voor statijden, waardoor deze met ingang van de gunning worden verbeterd. Op de C-pier waren nog technische installaties uit de jaren zeventig in gebruik. Op verzoek van KLM, de grootste gebruiker van deze pier, heeft Schiphol maatregelen genomen om de klimaatbeheersing en de lichtinval op deze pier aan te passen. Lees verder bij veiligheid en ketenverantwoordelijkheid.

Tijdens de marktconsultatiedag die georganiseerd is voor de ontwikkeling van het A-gebied hebben ruim honderdvijftig bedrijven uit alle mogelijke sectoren, waaronder airlines, aannemers, kennisinstituten input kunnen leveren op de keuzes die Schiphol voor dit omvangrijke bouwproject moet gaan maken, zowel op het gebied van duurzaamheid als design. Ook is een bedrijvendag georganiseerd om het lokale en regionale midden- en kleinbedrijf in de omgeving van Lelystad op de hoogte te stellen en vragen te beantwoorden. Lees verder bij operationele capaciteit.

Materialiteitsmatrix


Scope

De onderwerpen in de matrix hebben betrekking op zowel Amsterdam Airport Schiphol als Rotterdam The Hague Airport en Eindhoven Airport. Gezien de voorgenomen ontwikkeling van Lelystad Airport is de verwachting dat de onderwerpen tevens op deze locatie zullen gaan spelen. Lelystad Airport valt buiten de scope totdat deze luchthaven in gebruik wordt genomen voor niet-mainportgebonden commercieel passagiersverkeer.

De inhoud van dit jaarverslag is bepaald aan de hand van de materiële aspecten zoals weergegeven in de materialiteitsmatrix. Dit helpt ons om voor de lezer de impact en relevantie van de opgenomen informatie te duiden.

In de keten

Alle in de matrix genoemde onderwerpen zijn relevant voor zowel onze luchthavens als partijen in de keten. We rapporteren in dit jaarverslag over alle materiële onderwerpen waarover Schiphol Group volledige zeggenschap heeft, met uitzondering van de onderwerpen netwerk van bestemmingen, operationele capaciteit, bereikbaarheid, geluid en veiligheid. Bij deze onderdelen betreffen de gerapporteerde prestaties ook die van ketenpartners.

Ontwikkeling

De volgende materiële aspecten laat Schiphol Group in vijf CR thema's samenkomen: betekenis voor de regio, bereikbaarheid, geluid, CO2-emissies, luchtkwaliteit, circulaire economie en werkgeverschap (zie Corporate Governance - organisatie van CR). In 2014 is gewerkt aan doelstellingen die beter aansluiten op het strategische karakter van deze vijf thema's. In 2015 zullen deze doelstellingen in nauw overleg met de luchthavens van Rotterdam, Eindhoven en Lelystad ook voor hen gaan gelden. In het jaarverslag 2014 rapporteren we nog over prestatie-indicatoren die we de laatste vijf jaar gebruikt hebben om onze prestaties weer te geven.

Stakeholders aan het woord

We vroegen een aantal stakeholders, tevens materiedeskundigen in de luchtvaartsector, naar hun mening over onze invulling van voor hen relevante materiële aspecten.

Stakeholder

Materieel aspect

Airlines

Netwerk van bestemmingen, operationele capaciteit, klantwaardering, betekenis voor de regio, veiligheid, financiële soliditeit, geluid, bereikbaarheid, CO2-emissies, ketenverantwoordelijkheid, luchtkwaliteit, circulaire economie

Reizigers

Netwerk van bestemmingen, operationele capaciteit, klantwaardering, veiligheid, bereikbaarheid

Sectorpartners (douane, Koninklijke Marechaussee, Luchtverkeersleiding Nederland, afhandelaren)

Netwerk van bestemmingen, operationele capaciteit, veiligheid, geluid, ketenverantwoordelijkheid

Businesspartners (bouwbedrijven, securitybedrijven, facilitaire dienstverleners, concessionarissen, huurders, overige leveranciers)

Netwerk van bestemmingen, operationele capaciteit, betekenis voor de regio, veiligheid, financiële soliditeit, ketenverantwoordelijkheid

Financiële stakeholders (aandeelhouders, financiers)

Operationele capaciteit, betekenis voor de regio, financiële soliditeit

Medewerkers

Betekenis voor de regio, veiligheid, financiële soliditeit, geluid, bereikbaarheid, CO2-emissies, luchtkwaliteit, werkgeverschap, ketenverantwoordelijkheid

Omwonenden

Betekenis voor de regio, veiligheid, financiële soliditeit, geluid, bereikbaarheid, CO2-emissies, luchtkwaliteit, circulaire economie

Overheden (ministeries, provincies, gemeentes)

Netwerk van bestemmingen, operationele capaciteit, klantwaardering, betekenis voor de regio, veiligheid, financiële soliditeit, geluid, bereikbaarheid, CO2-emissies, ketenverantwoordelijkheid, luchtkwaliteit, circulaire economie, werkgeverschap, water

Netwerk- en belangenorganisaties

Netwerk van bestemmingen, operationele capaciteit, klantwaardering, betekenis voor de regio, veiligheid, financiële soliditeit, geluid, bereikbaarheid, CO2-emissies, ketenverantwoordelijkheid, luchtkwaliteit, circulaire economie, werkgeverschap, water

Kennisinstellingen

Veiligheid, geluid, bereikbaarheid, CO2-emissies, luchtkwaliteit, circulaire economie, water

Op 30 april 2014 werd bekend gemaakt dat Amsterdam Airport Schiphol als eerste hubluchthaven in de wereld het certificaat ‘3+’ in de Airport Carbon Accreditation (ACA) is toegekend. De ACA is een benchmark die inzichtelijk maakt wat luchthavens doen om CO2 te verminderen. Ook Eindhoven Airport heeft dit niveau.

“It is a testament to the vision of Amsterdam Airport Schiphol that it has achieved certification at the highest level of Airport Carbon Accreditation: Neutrality. Although there are 17 other carbon neutral airports out there, Schiphol - welcoming 55 million passengers a year - can rightfully claim to be the busiest carbon neutral airport in the world. Its work in this regard is ongoing at every level of the airport’s operations – from its impressive intermodality, its low emission airside vehicles, its ongoing implementation in A-CDM, its fleet of Tesla zero emissions taxis and much more. I congratulate Amsterdam Airport Schiphol on another excellent year and look forward to sharing in the forthcoming celebrations of its centenary in 2016.”

Olivier Jankovec
Director General, Airports Council International Europe

Wij hebben als Luchtverkeersleiding Nederland natuurlijk onze eigen verantwoordelijkheid voor veiligheid, maar het Veiligheidsplatform Schiphol is voor mij dé plek om ons gezamenlijk over de veiligheid op en rond de luchthaven te ontfermen. Vandaar ook dat ik als CEO zelf aan dit platform deelneem.

Het Veiligheidsplatform Schiphol (VpS) is een excellente demonstratie van het besef dat vliegveiligheid een gezamenlijke verantwoordelijkheid is. Alle partijen komen regelmatig bijeen om deze gezamenlijke verantwoordelijkheid te zien en te beleven en bovenal om tot gezamenlijk beleid te komen ten aanzien van de luchthaven (grond- en landzijdig). Dit resulteert in meer samenhang tussen de luchtvaartbedrijven. De interne veiligheid per bedrijf is goed, maar de winst op veiligheid in de toekomst ligt op de samenhang en consistentie van de luchtvaartwaardeketen. Een goed voorbeeld van de opbrengst van deze samenwerking is het verminderen van het aantal runway incursions op de luchthaven, zeker gezien de complexiteit van de luchthaven.

De processen van de luchtvaartpartijen zijn zichtbaar en onzichtbaar verbonden, maar deze zijn ook verweven en op oneindige wijze afhankelijk van elkaar. Om deze reden moet een ieder zich bij elke verandering steeds vergewissen van de gevolgen voor zichzelf en voor een ander. Ook de afgelopen jaren werd duidelijk dat LVNL afhankelijk is van de infrastructuur van Schiphol, wat een effectieve samenwerking zo belangrijk maakt.

Een goede kosten-/batenanalyse is belangrijk en moet worden uitgedrukt over de partijen heen. Regelmatig komen we tegen dat de partijen die de investering doen, niet degenen zijn die het voordeel ervan hebben. In een normale competitieve business setting zou die investering dan niet gebeuren. Wij stappen daar overheen en laten de gezamenlijke verantwoordelijkheid groter zijn dan het individuele bedrijfsbelang. Daarom gaan zowel LVNL als Schiphol de uitdaging aan om dat in de toekomst nog beter te doen om tot een nog betere integrale veiligheid te komen.

Paul Riemens
CEO Luchtverkeersleiding Nederland

Een goede internationale connectiviteit is cruciaal voor metropolitane regio’s in de huidige geglobaliseerde samenleving. Een goede internationale connectiviteit minimaliseert reiskosten voor de consument en zorgt voor een aantrekkelijk vestigingsklimaat. Regio’s met een uitstekende connectiviteit zijn innovatiever en productiever. ‘Connectivity is key to competitiveness’.

Schiphol biedt de metropoolregio Amsterdam een uitstekende connectiviteit naar de belangrijke economische centra in Europa en daarbuiten. Een sterke, internationaal georiënteerde lokale markt, goede landzijdige bereikbaarheid, de hoge piekuurcapaciteit, korte overstaptijden, een hoog serviceniveau en concurrerende ‘visit costs’ zijn pluspunten van de luchthaven in de concurrentieslag om de passagier en de airlines.

De connectiviteit die Schiphol biedt is in feite veel groter dan we op basis van de lokale markt mogen verwachten. De huboperatie van KLM en partners is hier in belangrijke mate verantwoordelijk voor omdat lokaal- en transfervervoer gecombineerd wordt op dezelfde vlucht. Dit betekent overigens niet dat concurrerende hubairlines, prijsvechters en overige airlines niet belangrijk zijn voor de internationale verbondenheid. Integendeel. Maar het is de hubcarrier die het connectiviteitsvoordeel levert.

Hier ligt tevens één van de belangrijkste kwetsbaarheden voor de toekomst. De Europese hubairlines staan onder druk. Door concurrentie van prijsvechters op de Europese markt. Maar ook door concurrentie van een nieuwe generatie hubairlines uit de Golfregio en Turkije die profiteren van de verschuiving van het economisch zwaartepunt richting Azië alsmede van een laag kostenniveau. Deze concurrentie is goed voor de consument, maar brengt tevens het risico van een verschraling van de connectiviteit met zich mee.

Guillaume Burghouwt
Hoofd cluster Luchtvaart, SEO Economisch Onderzoek

Alle luchtvaartpartners zijn gebaat bij een goede samenwerking en openheid. Alleen samen kunnen we als sector het juiste antwoord geven op de sterke mondiale concurrentie die airlines, maar ook airports, onderling voelen. De marges bij airlines zijn klein, en we moeten snel reageren op vraag en aanbod in de markt.

Vanuit ons standpunt dat een luchthaven geen doel, maar een middel moet zijn, kijken we daarom kritisch naar de ratio voor uitbreidingen van luchthaveninfrastructuur, de daaraan gekoppelde investeringen en de financiële consequenties daarvan voor de luchthaventarieven.

In de afgelopen jaren hebben Schiphol en de airlines een aantal keer lijnrecht tegenover elkaar gestaan. We hebben elkaar scherp gehouden. Het gehoor geven aan het herhaaldelijk pleidooi van BARIN om rekening te houden met de positie van de ‘airlines-gebruikers’ van de luchthaven Schiphol, heeft de samenwerking verbeterd.

Het Schiphol consultatieproces is uitgegroeid tot een dialoog waarin transparantie centraal staat. De luchthaven laat nu zien dat zij werkt aan de nodige efficiency-verbeteringen, kostenbeheersing en het beter managen van de assets. In combinatie met een gunstige rente-ontwikkeling en een wederom hoger aantal passagiers dan begroot, leidt dit vanaf april 2015 tot een tariefsverlaging van bijna 7 procent. Een constructieve opbrengst, die daadwerkelijk bijdraagt aan verlaging van het kostenniveau van de airlines en daarmee aan de concurrentiekracht van de luchtvaartmaatschappijen én de luchthaven. Het laat zien dat verantwoorde investeringen in een topluchthaven samen kunnen en moeten gaan met sterk concurrerende tarieven. Deze lijn moet in de komende jaren worden voortgezet. De positie van Schiphol is immers geen vanzelfsprekendheid.

Frank Allard
Voorzitter Board of Airline Representatives​ ​In the Netherlands (BARIN)